Glucid và những tác động đến sức khỏe con người

Là một trong 3 chất dinh dưỡng cung cấp năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể. Tuy không giàu năng lượng nhưng năng lượng do glucid cung cấp là dạng dễ sử dụng và quan trọng nhất.

Glucid và những tác động đến sức khỏe con người
Glucid và những tác động đến sức khỏe con người

Glucid có vai trò rất quan trọng

Glucid là hợp chất hữu cơ không có nitơ, vai trò quan trọng nhất là cung cấp năng lượng cho cơ thể. Nên các chuyên gia lĩnh vực Y tế coi glucid là lương thực cơ bản cần nhất cho sự sống con người, không thể loại bỏ glucid ra khỏi khẩu phần ăn. Căn cứ vào số lượng phân tử đường trong cấu trúc mà người ta chia glucid thành 3 dạng:

  • Đường đơn – monosaccarid: Glucose, fructose, galactose.
  • Đường đôi – disaccarid: Sarcarose, lactosse, maltose
  • Đường đa phân tử: Tinh bột, glycogen, chất xơ…

Cung cấp năng lượng cho toàn bộ cơ thể là chức năng quan trọng nhất, 1 gam glucid cung cấp 4 kcal mặc dù con số này nhỏ hơn năng lượng do Lipid và protid cung cấp. Tuy nhiên đây là nguồn không thể thay thể bởi cá biệt có những cơ quan trong cơ thể (ví dụ như não bộ) chỉ có thể sử dụng năng lượng từ glucid cung cấp. Với lượng glucid cơ thể không sử dụng để tạo năng lượng hết sẽ được dự trữ dưới dạng glycogen ở gan và một phần ở cơ bắp. Khi glucose máu giảm cơ thể sẽ huy động phân giải glycogen dự trữ thành glucose để sinh năng lượng. Thứ tự ưu tiên huy động dạng dự trữ để sinh năng lượng sẽ là glycogen, mô mỡ, protein. Vậy nên chế độ ăn đủ glucid sẽ giảm sự tiêu mỡ, tiêu protein mà tập trung cho tạo hình cơ thể.

Glucid còn có vai trò tạo hình nhờ sự có mặt trong cấu tạo của tế bào và mô cơ thể, có vai trò trong điều hòa hoạt động cơ thể nhờ khả năng tham gia chuyển hóa lipid giữ vững hằng định nội môi trong cơ thể.

Các thức ăn chứa glucid có đặc điểm rất giàu xơ, nhờ đó tạo cảm giác no, đồng thời làm khối phân lớn và mềm hơn tránh được táo bón. Chất xơ còn hấp phụ những chất có hại trong đường tiêu hóa như: Chất oxy hóa, chất gây ung thư.

Glucid có trong nhiều thực phẩm
Glucid có trong nhiều thực phẩm

Chế độ ăn với lượng glucid phù hợp                                                

Theo khuyến nghị cho người Việt Nam, nhu cầu năng lượng do glucid cung cấp cần chiếm 56 – 68% nhu cầu năng lượng ăn vào, trong đó  chú ý không  ăn quá nhiều glucid dạng tinh  chế như: Đường, bánh kẹo, bột xay xát kỹ… do làm hấp thu rất nhanh làm tăng đường huyết ngay sau ăn, không cung cấp năng lượng kéo dài được

Chia sẻ từ bác sĩ Trần Anh Tú – giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur: Nếu cung cấp không đủ nhu cầu, cụ thể năng lượng do lipid cung cấp chỉ chiểm dưới 10% tổng năng lượng từ khẩu phần ăn thì cơ thể có thể mắc một số vấn đề như: Sụt cân, giảm mô mỡ dự trữ, bệnh chàm da… Thêm vào đó, thiếu lipid trong khẩu phần ăn làm cho các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K… không được hào tan và  hâp thu, từ đó gián tiếp gây nên các biểu hiện của thiếu vitamin này. Đặc biệt hạn chế với những bệnh nhân đái tháo đường.

Nếu cung cấp không đủ glucid theo nhu cầu khuyến nghị, cư thể sẽ mệt mỏi, sút cân do phải huy động năng lượng từ mô mỡ, protein qua đó gây nguy cơ hạ đường huyết hoặc toan hóa máu do tăng thể cetonic trong máu.

Còn nếu ăn quá nhiều glucid dẫn tới dư thừa quá mức thì glucid có thể chuyển hóa thành lipid dự trữ dưới dnagj mô mỡ gây béo phì, thừa cân.

Glucid có chủ yếu trong các loại ngũ cốc, rau, hoa quả, đường mật… hoặc trong các thực phẩm nguồn gốc động vật như: Sữa, thịt nạc,…

Nguồn: yduocdienbien.info