Vitamin A và vai trò đối với sức khỏe

Là một trong những vitamin được nghiên cứu nhiều nhất, vitamin A được chứng minh đóng vai trò quan trọng đối với thị lực, sự phát triển tế bào, biệt hóa mô.

Vitamin A và vai trò đối với sức khỏe
Vitamin A và vai trò đối với sức khỏe 

Vitamin A có vai trò như thế nào?                                                   

Vitamin A (Retinol) được chứng minh rất cần thiết cho sự phát triển của thị lực. Trên võng mạc có các tế bào hình nón và hình que, vitamin A tham gia vào chức năng của tế bào hình que trong việc đáp ứng với cường độ ánh sáng khác nhau, tham gia vào chức năng của tế bào hình nón trong phân biệt màu sắc. Do vậy khi thiếu vitamin A thị lực giảm sút, nhìn nhòe ảnh và đặc trưng nhất là dấu hiệu quáng gà (Nhìn kém khi trời tối).

Các nghiên cứu trên động vật được đăng tải trên các trang Tin tức Y tế cho thấy, khi thiếu vitamin A quá trình phát triển bị ngưng lại. Thực tế trên người khi thiếu vitamin A sẽ có các dấu hiệu sớm như: Mất ngon miệng, giảm cân, xương mềm và mảnh hơn bình thường.

Vitamin A còn có vai trò trong phát triển và biệt hóa các tế bào, cụ thể: Với tế bào xương làm rối loạn quá trình vôi hóa của xương, mô thiếu vitamin A sẽ ảnh hưởng tới sự sừng hóa làm cho tế bào khô và cứng với các biểu hiện bên ngoài như: Da khô, niêm mạc khô, mắt khô… Sự sừng hóa ở tế bào biểu mô giác mạc có thể gây loét và dẫn đến khô mắt thậm chí mù lòa.

Vitamin A cần cho chức năng của tế bào biểu mô – đây là hàng rào quan trọng bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn từ bên ngoài. Ngoài ra vitamin A còn ảnh hưởng tới hệ thống miễn dịch thể dịch và miễn dịch tế bào.

Về vai trò của vitamin A đối với chức năng sinh sản được nghiên cứu trên chuột cho thấy: Thiếu vitamin A chuột đực không sản sinh tế bào tinh trùng, bào thai không phát triển bình thường.

Cung cấp vitamin A như thế nào?

Vitamin A có trong thực phẩm nguồn gốc động vật (Gan động vật, lòng đỏ trứng, bơ…) ở dạng Retinol và Retinyl ester đây là dạng trực tiếp của vitamin A được hấp thu tại ruột và sử dụng không cần qua chuyển hóa.

Cung cấp vitamin thông qua rau củ quả
Cung cấp vitamin thông qua rau củ quả

Vitamin A có nhiều trong các loại rau quả màu xanh đậm, màu vàng ở dạng Beta – caroten là dạng tiền chất của vitamin A, tiền chất này khi vào cơ thể tại ruột sẽ được chuyển hóa thành vitamin A để cơ thể có thể sử dụng được, việc hấp thu và chuyển hóa còn bị ảnh hường bởi một số các thành phần khác như: Chất béo, protein trong khẩu phần ăn… Theo nghiên cứu 1 vitamin A-Retinol = 12 Beta caroten = 24 carotenoid khác.

Theo lý giải của giảng viên Cao đẳng Y Dược Điện Biên – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur, vì vitamin A tan trong dầu nên các yếu tố về chất béo trong khẩu phần ăn, sự hấp thu chất béo dưới tác dụng của men tụy, muối mật… đều ảnh hưởng đến sự hấp thu vitamin A.

Với chế độ ăn thông thường cân đối các chất và rau quả màu xanh đậm, vàng đậm thường ít gặp tình trạng thiếu vitamin A. Tuy nhiên, một số đối tượng cần lưu ý với việc bổ sung vitamin A là phụ nữ có thai, phụ nữ sau sinh và trẻ nhỏ.

Trong 3 tháng cuối của thai kỳ, cần khoảng 1,4mg vitamin A để chuyển cho thai nhi. Với bà mạ có dự trữ vitamin A bình thường thì hoàn toàn có đủ lượng vitamin A để cho con mà không cần bổ sung. Nếu như phụ nữ có thai có lượng dự trữ vitamin A thấp có thể cần được bổ sung khoảng 200 RE/ngày, việc bổ sung nên thực hiện trong những tháng cuối theo chỉ định của bác sĩ, bởi nếu bổ sung liều cao trên 20.000 RE/ngày có thể gây dị dạng thai nghén.

Với phụ nữ sau sinh cần bổ sung thêm 500 RE/ngày ngoài chế độ ăn thông thường để đảm bảo  lượng vitamin A cần thiết cho em bé thông qua sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Với trẻ lớn hơn nhu cầu tương đương người trưởng thành. Ở Việt Nam để phòng thiếu vitamin A, bộ y tế có đưa chương trình uống vitamin A liều cao mỗi năm 2 lần cho tất cả trẻ em từ 6 tháng đến 6 tuổi, hoàn toàn miễn phí tại trạm y tế xã phường của địa phương.

Nguồn: yduocdienbien.info