Ý nghĩa lâm sàng của hormone tuyến cận giáp

Các hormon tuyến cận giáp tham gia vào nhiều chức năng hoạt động sống của cơ thể, thông qua các chỉ số cho biết tình hình bệnh tật, cảnh báo tiên lượng quá trình điều trị.

Ý nghĩa lâm sàng của hormone tuyến cận giáp
Ý nghĩa lâm sàng của hormone tuyến cận giáp 

Chức năng sinh lý của hormon cận giáp PTH

PTH là một mạch polypeptid lớn, chứa 115 axit amin. Theo Rasmussen thì trọng lượng phân tử hormon này khoảng 8.6000. PTH bị phá huỷ khi đun sôi với axit hoặc kiềm. Tác dụng sinh lý của parathyroxine là làm tăng can xi huyết và giảm photpho huyết. Bên cạnh đó, trên các tạp chí tin tức Y tế cũng không quên nhắc đến cơ chế tác động của nó là vừa tác dụng lên xương vừa tác dụng lên thận.

Tác dụng trên xương: Parathyroxine kích thích sự đào thải can xi từ xương đưa vào máu. Barcinot đã làm thí nghiệm cấy một mảnh xương tiếp xúc với tuyến cận giáp thấy phiến xương ở gần tuyến bị tan ra.

Tác dụng lên thận: Parathyroxine xúc tiến việc tái hấp thu can xi ở ống thận nhỏ và tăng đào thải phosphate (P). Ngoài ra Parathyroxine cũng có tác dụng làm tăng hấp thụ can xi ở ruột.

Yếu tố điều hòa nồng độ PTH

Nồng độ can xi huyết là nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sự điều hoà hoạt động của tuyến cận giáp. Khi nồng  độ can xi huyết giảm sẽ kích thích vào thụ quan hoá học  ở thành mạch máu, nhất là ở cung động mạch chủ và túi động mạch cổ. Luồng xung động thần kinh truyền vào vùng đướI đồI và từ đấy luồng xung động truyền ra kích thích tuyến giáp tăng tiết parathyroxine để làm tăng nồng độ can-xi huyết cho đến mức đạt nồng độ sinh lý thì dừng. Khi nồng độ can-xi huyết tăng, thì cơ chế trên sẽ ngược lại, làm giảm bài tiết parathyroxine.Cũng có một con đường khác là nồng độ can-xi huyết thay đổI khi đi theo dòng máu qua tuyến cận giáp cũng ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến.

Trường hợp chỉ định xét nghiệm hormon cận giáp (PTH)

Xét nghiệm được chỉ định để đánh gỉá các bệnh nhân có nồng độ canxi máu bất thường và để theo dõi các tình trạng bệnh lý có thể có tác động tới nồng độ canxi máu (Vd: suy thận mạn).

Giá trị hormon cận giáp (PTH) bình thường: 10 – 60 pg/ml hay 10 – 60 ng/L.

Tăng nồng độ hormon cận giáp (PTH)

Các nguyên nhân chính thường gặp: Giảm hấp thu canxi, suy thận mạn, sản xuất PTH lạc chỗ, giảm canxi máu, phụ nữ đang trong thời gian cho con bú, cóthai, cường cận giáp tiên phát và thứ phát, tăng thải canxi trong nước tiểu do thận (renal hypercalciuria), còi xương, thiếu hụt vitamin D, bệnh tự miễn, bệnh nhiễm độc giáp (bệnh Basedow), tăng canxi máu, suy chức năng

Xét nghiệm hormon tuyến cận giáp cho biết tình hình sức khỏe chủ thể
Xét nghiệm hormon tuyến cận giáp cho biết tình hình sức khỏe chủ thể

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm hormon cận giáp (PTH)

Giảng viên Cao đẳng Xét nghiệm – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cho hay, xét nghiệm rất hữu ích để chẩn đoán các tình trạng cường chức năng và suy chức năng tuyến cận giáp, nhất là khi tiến hành đổng thời các xét nghiệm đánh gỉá chuyển hóa phospho-canxi và chức năng thận (creatinin máu).

Các tình trạng tăng canxi máu do ung thư rất hãn hữu có đi kèm với tăng nồng độ PTH máu.

Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này. Do chức năng thận có thể có tác động tới nồng độ PTH, do đó cũng cần theo dõi nồng độ creatinin huyết thanh. Tóm lại, cần định lượng nồng độ canxi, phospho huyết thanh và nồng độ PTH trong huyết tương ở tất cả các bệnh nhân bị bệnh thận mạn tính có mức lọc cầu thận < 60ml/min/1,73 m2.

Khi có tăng nồng độ PTH và canxi huyết thanh, bệnh nhân có nguy cơ bị các tình trạng bệnh lý như:

  • Sỏi thận do tăng canxi niệu.
  • Loãng xương do mất canxi của xương.
  • Suy thận.
  • Tăng huyết áp

Có thể thấy hormone tuyến giáp cận mang ý nghĩa vô cùng lớn đối với sức khỏe con người. Do đó việc kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn cảnh báo các nguy cơ chính xác về tình trạng cơ thể.

Nguồn: yduocdienbien.info